Sinners in the hand of a loving God

24-07-2026

Sinners in the hand of a loving God

Ik kende de preek uit 1741 van Jonathan Edwards: ‘Sinners in the Hands of an Angry God’.
De preek waarin zondaren worden vergeleken met spinnen die God boven het vuur van de hel houdt. Eén beweging van zijn hand. En je valt. Voor eeuwig.

Ik werd er bang van. En niet een beetje.

Als kind had ik talloze nachtmerries over de hel. Over vuur. Over voor eeuwig verloren zijn. Over de mogelijkheid dat ik misschien niet écht geloofde. Vraag mijn moeder maar. Hoe vaak heb ik haar ’s nachts niet wakker geschreeuwd omdat ik weer een nachtmerrie had. “Mama! Mama!”

Eeuwigheid duurt lang wanneer je als kind in bed ligt en bang bent dat God je zal straffen. Omdat… Ja, waarom eigenlijk? Ik niet goed genoeg zou geloven…? Was best een braaf kereltje volgens mij.

Evangelism by terrorism
Brian Zahnd kende de preek van Edwards ook. Sterker nog, als jonge voorganger maakte hij er met schaar, lijm en nietjes zijn eigen boekje van. Hij wilde passages uit zijn hoofd leren om ze in zijn preken te gebruiken. Mensen bang maken zodat ze zich zouden bekeren.
Zahnd noemt het achteraf in zijn boek ‘Sinners in the hand of a loving God’ ‘Evangelism by terrorism. Conversion by coercion.’

Het werkte ook nog.
Mensen huilden. Baden om redding van de God die op het punt stond hen voor eeuwig te martelen.
Maar Zahnd kwam tot besef dat zijn uitleg van de bijbelse boodschap niet klopte.

Is God werkelijk zo?
 

In zijn boek rekent Zahnd af met het beeld van een boze, gewelddadige en wraakzuchtige God.
Niet door de Bijbel weg te leggen. Wel door haar anders te lezen. Daarin sluit hij aan bij denkers als John Walton, Peter Enns, N.T. Wright en Brian McLaren die in deze serie blogs terugkomen. Auteurs die ook mijn geloofsleven op de kop gooiden.
 

Zahnd stelt dat bij het lezen van de Bijbel niet de vraag moet zijn wat er staat, maar naar wie het verwijst. ' Jesus is what God has to say.’
Jezus dus, Alles draait om Jezus.

Naar Jezus die zieken geneest, buitengeslotenen verwelkomt en zijn vijanden vergeeft.
Niet naar een God die spinnen boven het vuur houdt.
 

Johannes 3:16
Maar Johannes 3:16 dan? Ongetwijfeld de bekende tekst uit de Bijbel:  ‘Want God had de wereld zo lief dat Hij zijn enige Zoon heeft gegeven, opdat iedereen die in Hem gelooft niet verloren gaat, maar eeuwig leven heeft.’

Ik leerde hem vooral als een samenvatting van het evacuatieplan:
Jij bent zondig. Jezus stierf. Geloof het juiste. Dan ga je niet naar de hel, maar naar de hemel.

Maar wat staat hier echt? Laten we deze tekst nu eens ontleden.
 

De wereld
God had de wereld lief. Het Griekse woord voor wereld is kosmos.

Bij Johannes omvat dat de door God geschapen, maar van Hem vervreemde wereld. Niet alleen een verzameling losstaande menselijke zielen.
Brian McLaren en N.T. Wright benadrukken daarom dat het evangelie geen plan is om mensen uit een mislukte wereld weg te halen. God geeft zijn kunstwerk niet op. Hij redt en herstelt zijn schepping. De aarde is geen wachtkamer voor de hemel. Zij is het voorwerp van Gods liefde.

Zijn Zoon gegeven
God gaf zijn unieke Zoon. Niet om een woedende Vader te kalmeren. Niet als betaling aan een hogere macht die nu eenmaal bloed eiste.
God kwam in Jezus zelf de gewelddadige wereld binnen.

De mensheid riep:' Kruisig Hem.’
Jezus antwoordde: ‘Vader, vergeef het hun.’

Het kruis verandert God niet van gedachten over ons. Het laat zien hoe God altijd al over ons dacht.
 

Geloven
‘Ieder die in Hem gelooft.’

Het Griekse pisteuo betekent geloven en vertrouwen. In de wereld van Jezus konden vertrouwen en loyaliteit echter niet worden losgemaakt van navolging. Geloven in Jezus is meer dan intellectueel instemmen met een rijtje dogma’s.

Jezus is geen theorie. Hij is Koning. Geloven betekent daarom jezelf aan Hem toevertrouwen en leren leven volgens zijn weg.

Vijanden liefhebben. Vergeven. Dienen. Recht doen.

Niet verloren gaan
‘Niet verloren gaan’ is niet automatisch hetzelfde als ‘na je dood naar de hel gaan’. Het gebruikte woord kan ook ten onder gaan, verwoest worden of verloren raken betekenen. Wie blijft leven volgens angst, geweld, hebzucht, uitsluiting en machtsmisbruik, gaat werkelijk verloren. Niet alleen later. Nu al.
We vernietigen elkaar. Onszelf. Onze planeet.
 

Eeuwig leven
En dan het eeuwige leven. Zoe aionios.
Dit is ‘het leven van de komende eeuw’. Dat leven is niet minder dan eeuwigdurend, maar het begint ook niet pas na onze dood. Het is het leven van Gods nieuwe wereld dat in Jezus nu al zichtbaar wordt.

Licht in plaats van duisternis.
Liefde in plaats van angst.
Herstel in plaats van vernietiging.
Creëren in plaats van frustreren

Een andere vertaling
Hoe kunnen we Johannes 3:16 dus ook lezen?

God had zijn hele, gebroken kosmos zo overweldigend lief dat Hij zijn unieke Zoon midden in de geschiedenis gaf. Zodat iedereen die zich vol vertrouwen en loyaliteit aan deze Koning verbindt, niet ten onder gaat aan de vernietigende machten van angst, geweld en zonde, maar nu al deel krijgt aan het leven van Gods komende wereld.

Zahnd vat het nog scherper samen:
‘God gets what God wants through love, or not at all.’

Dat is goed nieuws.
Geen God voor wie ik bang hoef te zijn.
Wel een God wiens liefde mij uitdaagt anders te gaan leven.
Niet ontsnappen uit de kosmos. Maar samen met Hem bijdragen aan haar herstel.
Noghmaals: Creëren in plaats van frustreren.


Sinners in de hand of a loving God
Brian Zahnd

Dit blog is het vierde blog in een serie blogs die ik deze zomer schrijf over boeken die mijn kijk op de God, de Bijbel, Jezus en onszelf veranderden.

1) The Bible Tells me so – Peter Enns
2) The lost world of Genesis One – John H. Walton
3) The lost world of the flood - John H. Walton en Tremper Longman III
4) Sinners in the hand of a loving God - Brian Zahnd